Dijital Kıyamet gerçek mi oluyor?


Son dönemde yaşanan gelişmeler, akıllara tek bir soruyu getiriyor. Dijital Kıyamet gerçek mi oluyor? Senaryolar neye işaret?

ABD Savunma Bakanlığı Ofisi Pentagon, yapay zekâ ile düşmanlarını öğrenebilen ve hedefe kilitlenerek Iron Man (Demir Adam) gibi imha edebilen Drone (mobil insansız hava aracı) geliştirdiğini duyurdu. Geçtiğimiz günlerde bu aracın test görüntüleri de kamuoyu ile paylaşıldı..

Bu gelişmeyle birlikte, çoğumuzun çocukluğunda seyrettiği Terminator filmi ve yakın zamanın efsanelerinden Iron Man filmi akıllara geldi. Pentagon her ne kadar “biz Terminator değil, Iron Man yapıyoruz” deyip şirinleştirmeye çabalasa da, bu yapay zekâ ürününün kimlere karşı ve nasıl kullanılacağı merak konusu. Zira ABD’nin birçok mekanik ve kimyasal silahının kolayca terör örgütlerinin eline geçtiği ve kendi aleyhine dahi kullanıldığı biliniyor.

Dijital Kıyamet gerçek mi oluyor?

Bir diğer soru ise, yapay zekâ ürünü robotların, insanlığın sonu olup olmayacağı. Geçtiğimiz günlerde bir bilim adamının açıklaması, olayın korkunç boyutlara varabileceği yönündeydi. Pesimist görüşler çoğunlukta olsa da, bunun insanlığın faydasına kullanılmasından zarar gelmeyeceği yönünde fikirler de var.

Robotların bugüne değin birçok dalda kullanıldığını zaten biliyoruz. Tıp biliminde ameliyatlarda, savunma sanayisinde ve günlük hayatımızda bile yerlerini almış durumdalar. Çoğunun çalışma prensibi internet ağlarına dayansa da, bölgesel kablosuz sinyallerle çalışan robotlar da var. Hatta Google şirketi geçtiğimiz yıl ‘nesnelerin interneti’ başlığıyla artık mutfak robotlarına varana kadar her tür cihaz için yazılım geliştirdiğini ve bunların birbirleriyle iletişim kurmasını hedeflediğini açıklamıştı. Akıllara ilk gelen şey, son Terminator filmindeki gibi (Genysis) her cihazın birbirine bağlandığı ve hâkimiyeti geri dönüşü olmayacak şekilde ele geçirdiği sahne oldu. Eğer internet üzerinden yönetilen bir sisteme sahipseniz, onu siz gibi başka biri de ele geçirip (Hacker vb.) size karşı kullanabilir. Internet olmasa bile, yakınınızdaki bir ağa erişebilen herkes sizin için bir tehlike oluşturabilir.

Robotların karar mekanizmaları ve kendi kendilerine düşünme yetenekleri olmadığından, onlara nasıl çalışmaları gerektiği yönünde direktifler veren yazılımlar hükmediyor ve bu yazılımlar en nihayetinde insanların kontrolünde. Robotların kendi kendine düşünmesi ve kararlar alması henüz hayal olsa bile, yakın gelecekte bunun da olması hiç de zor değil.

Dijital Kıyamet gerçek mi oluyor?

Terminator ve Iron Man arasındaki farka bakacak olursak..

Terminator kendi kararlarını verebilen, öğrenebilen, düşünebilen ve hatta zaman zaman duyguları olabilen bir tür. Iron Man ise tam aksine insan kontrolünde ve kısıtlı erişime sahip olan, direktif almadığı sürece hiçbir aksiyonda yer almayan türden bir giysiden ibaret. ABD bizi rahatlatmak için Iron Man tabirini kullanıyor, fakat filmde olduğu gibi düşman güçlerin eline geçtiğinde ne tür facialara yol açtığını biliyoruz.

İnsansız hava araçları terörle mücadelede etkin rol oynarken, ABD’nin bu açıklaması ve testlere başlaması gidişatı ne şekilde etkiler bilinmez. Ortada tek bir gerçek var, robotların yakın bir gelecekte hemen hemen her işte kullanılacağı ve insan faktörünün en az seviyeye ineceği. Bu yüzden, siber güvenlik ve bilişim sektörü daha da gelişecek, bu sektörde yer alanlar dışında herkes kıyamet senaryosunu daha etkin bir şekilde yaşayacak gibi. Birinin size ait bir arabayı hacklediğini ve evinize doğru sürdüğünü, hatta sizinle başkasını savaşa düşürmek için size karşı kullandığını bir düşünsenize?

Fatih M. BAŞARAN